Spektakel, revolutie en rede: deel 2

In de revolutionaire achttiende eeuw worden traditie en hiërarchie uitgedaagd. Die dynamiek uit zich ook in de kunsten. In deze cursus staan de rococo en het neo­classicisme centraal. Twee tegengestelde stromingen die onlosmakelijk verbonden zijn met de Verlichting, de periode waarvan geloof in de rede, optimisme en een streven naar tolerantie en vrijheid het uitgangspunt zijn.

Verfijning en decadentie

Als Lodewijk XIV sterft, trekt de adel vanuit Versailles naar Parijs. Op zoek naar exclusief vermaak veroorzaakt zij een creatieve explosie, die leidt tot de zinnenprikkelende rococo. Verliefde lieden bevolken flirtend, feestend, gokkend en gemaskerd de schilderijen van Watteau, Tiepolo en Longhi. Deze decadentie heeft een duistere keerzijde, die zichtbaar is in door giftige make-up weggevreten gezichten, Hogarth’s grove satire, Messerschmidts angsten en Goya’s macabere geest.

Verheerlijking van de oudheid

Door de Verlichting geïnspireerde archeologische opgravingen leiden tot de bestudering van de oudheid. Welgestelde grand tourists laven zich in het Avondland aan de resten van de antieke beschaving. Verheerlijking is het gevolg en de Engelse landadel en Amerikaanse nouveau riche omarmen een streng neoclassicisme. Kathleen Nieuwenhuisen bespreekt in deel 6B van de leergang Kunstgeschiedenis hoe kunstenaars vorm geven aan hun artistieke doelstellingen tijdens de Verlichting.