“Ik wil studenten graag uitleggen waarom het zo belangrijk is om je op een betekenisvolle manier te verhouden tot een studie”, vertelt de nieuwe HOVO-bestuursvoorzitter Bald de Vries. “Het is niet alleen toegang tot een diploma waarmee je toegang krijgt tot een plek op de arbeidsmarkt waar het goed toeven is. Onderwijs is veel meer dan dat. Het is kwalificatie, waarbij je kennis opdoet, socialisatie, dat laat zien dat je deel uitmaakt van een groter geheel en subjectificatie en dat betreft persoonsvorming. Hoe je je verhoudt tot de maatschappij en hoe je erin staat. Een goede balans tussen deze drie vind ik heel belangrijk. En niet alleen als je jong bent.” Dan verschijnt er een lachje op zijn gezicht. “Ook voor HOVO-studenten. Alleen hoeven zij geen examen te doen.”

Geef De Vries een vinger en hij barst gepassioneerd los over studenten en over onderwijs. Sinds hij als student voet zette in de Universiteit Leiden maakt hij deel uit van de universitaire wereld en is onderwijs de rode draad. Van rechtenstudent in Leiden en universitair docent in Ierland naar uiteindelijk hoogleraar Interdisciplinair juridisch onderwijs, onderwijsdirecteur bachelor Rechtsgeleerdheid en sinds een jaar ook Academic Director van het Centre for Academic Teaching & Learning van de Universiteit Utrecht.

Intrinsiek gemotiveerd
“Ooit hield ik met een collega van geesteswetenschappen een pleidooi over het afschaffen van cijfers en examens. Het zijn toch hinderlijke onderbrekingen van een studie. Overigens bedoelden we niet dat toetsing niet zou moeten. Je moet kunnen vaststellen of studenten iets begrijpen, maar dat kun je op zoveel manieren doen. HOVO onderscheidt zich hierin. Mensen komen vanuit intrinsieke motivatie. Studenten zijn in principe ook intrinsiek gemotiveerd, maar tegelijkertijd gebeurt er veel in hun leven, zoals werk, liefde, vriendschappen. Bij HOVO Utrecht staat er veel minder op het spel. Mensen hoeven niet zo veel meer. Ze zijn er omdat ze nieuwe dingen willen leren en weten. Ze bereiden zich voor, lezen boeken en dat zorgt voor een fijne manier van onderwijs geven.”

Via een collega is De Vries door HOVO-directeur Robert Kerst benaderd. “Het was een mix van een verkennend gesprek en sollicitatie”, lacht hij. “Het klikte en ik heb oprechte interesse. Ik ben 58 jaar en werk waarschijnlijk nog zo’n tien jaar op de universiteit. Dit is een hele mooie brug om dit deel van het onderwijs te verkennen en daar iets in te kunnen betekenen.” Al moet hij eerlijk bekennen dat Hoger Onderwijs Voor Ouderen redelijk nieuw is voor hem. “Ik wist dat het bestond, maar niet hoe het georganiseerd was. Dus in dat opzicht is het nieuw.” Toch hoefde De Vries niet heel lang na te denken of hij voorzitter wilde worden. “HOVO Utrecht heeft een goedwerkend bureau. Ze weten wat ze aan het doen zijn en zien waar verbeterslagen te maken zijn. Er is een groot netwerk van deelnemers en van docenten. Dat is fijn bouwen.”

“Het mooie van onderwijs is dat je jezelf blijft ontwikkelen”

Op de vraag wie hij is, denkt De Vries even na. “Ik zie mezelf als een onafhankelijk denker. Ik houd van vergezichten, grote stappen en groot denken. Ik zie geen beren op de weg”, zegt hij met een lach. “Daarmee kan ik soms wel voor de troepen uit lopen. Ik was net onderwijsdirecteur toen corona uitbrak. We hadden een weekend nodig om online te zijn, maar ik zag gelijk ook andere mogelijkheden. Het was goed dat het hoofd van het departement tegen mij zei: ‘Bald, ik snap het, maar doe rustig aan. Geef collega’s tijd om te wennen aan Teams. Dit is voor later, anders raak je mensen kwijt.’ Dat heb ik wel geleerd. Voorheen als docent kon ik van alles doen, maar wanneer ik als onderwijsdirecteur iets doorvoer, heeft dat gevolgen voor de hele opleiding. Je moet mensen meekrijgen, draagvlak vinden, luisteren en dan gezamenlijk tot iets komen.”

Praten over vergezichten
Dat is ook hoe De Vries als bestuursvoorzitter bij HOVO wil werken aan de toekomst. “We geven leuk en goed onderwijs aan een bepaalde doelgroep. Dat moeten we denk ik stevig verankeren, maar daarnaast ook kijken naar andere doelgroepen. Voor wie is HOVO Utrecht interessant? En worden we daarnaast regionaal krachtiger of gaan we landelijk meer samenwerken? Over die vergezichten wil ik met enthousiaste mensen praten.”

En wie weet volgt De Vries over tien jaar niet alleen zelf cursussen, maar geeft hij ze ook. “Er is niets leuker dan een cursus ontwerpen. Je mag iets overbrengen aan anderen waarover jij meer weet dan zij. En je mag dat doen op een manier zoals jij dat voor je ziet. Het mooie van onderwijs is dat je jezelf blijft ontwikkelen. Zeker als je ouder wordt, voorkomt het dat je vast blijft zitten in vastgeroeste denkbeelden. Soms vraag ik mij af waar ik zou staan als ik niet mijn hele werkzame leven met studenten had gewerkt. Ik vermoed dat ik iets conservatiever zou zijn”, beaamt De Vries en toont weer een grote glimlach. “Ook daarom ben ik blij dat ik in het onderwijs zit.”