Tijdreis door muziek en geschiedenis
In de afgelopen zeshonderd jaar veranderde de samenleving in West-Europa van een autocratisch bestel, via een standenmaatschappij, naar een meer democratisch model. Deze ingrijpende ontwikkelingen lieten sporen na in de muziek. In deze cursus bewegen we langs verschillende historische gebeurtenissen, componisten, locaties en muzikale ontwikkelingen en ontdekken we hoe deze elkaar beïnvloeden.
De cursus gaat van start in de zestiende eeuw waar de reformatie zorgde voor een grote omwenteling in de muziek. De nadruk kwam steeds meer op volkszang en -taal te liggen. Luther verving de toen gebruikelijke gezangen door meer begrijpelijke, eenstemmige liederen. Dit in tegenstelling tot de verlichting waarin we zien hoe de mens meer los kwam van het geloof en het toenemende vertrouwen in het menselijk verstand doorwerkt in de muziek.
Componisten en vormen
Vervolgens staan een vijftal componisten centraal die van grote betekenis zijn geweest voor de ontwikkeling van de muziek: Bach, Handel, Haydn, Mozart en Beethoven. We staan stil bij hun bijdragen aan vormen als cantate, oratorium, sonate, soloconcert en opera. Ook snelle maatschappelijke omwentelingen, zoals revoluties, beïnvloedden componisten en hun werk. Tot slot is er aandacht voor twee componisten die een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de kerstmuziek.
Bijeenkomst 1 – 12 oktober 2026
Muziek ten tijde van de Reformatie
De tijd voorafgaand, tijdens en na de reformatie heeft het nodige op muziekgebied geleverd. In dit college maken we kennis met de muziekcultuur na 1517, het jaar waarin Luther de veranderingen in de westerse wereld in gang bracht
Bijeenkomst 2 – 26 oktober 2026
Muziek tijden de verlichting
Tijdens de verlichting ontwaakte het vrij ontwikkelen van de menselijke geest. De mens kwam vrij van opgelegd religieus en maatschappelijk denken. Naast wetenschap deden zich ook interessante ontwikkelingen op muziekgebied voor. Traditionele onderwerpen voor o.a. de opera veranderde in een brede kijk op de wereld.
Bijeenkomst 3 – 2 november 2026
Op stap met Bach
Bach was behalve een geniaal componist ook een handige sociale klimmer. Al op zeventienjarige leeftijd begon hij zijn carrière als orgelkeurmeester. Bach zorgde er altijd voor dat zijn volgende aanstelling hem een treetje hoger op de carrière ladder gebracht, met bijbehorende salaris. Zijn uitzonderlijke talent, doorzettingsvermogen en zakelijk inzicht brachten hem onder meer naar wereldsteden als Lübeck Hamburg en Leipzig. Maar ook naar het wonderlijke mini-Versailles in Köthen-Anhalt. We zien welke kansen zich voordeden, maar ook welke hindernissen hij ondervond.
Bijeenkomst 4 – 9 november 2026
Van Halle naar Londen
Een Duitser van geboorte die zich tot Engelsman liet naturaliseren, we hebben het over Händel, later dus Handel. Zijn levensloop kent tal van maatschappelijke veranderingen, maar -en hier wordt het voor ons interessant- stond ook voor de doorontwikkeling van het concerto grosso, opera en oratorium. We zullen zeker bij de werken voor speciale gelegenheden stilstaan.
Bijeenkomst 5 – 16 november 2026
Bisschop, Prins en Keizer
Componeren met een financieel rustige werkomgeving verschoof in het tweede deel van de achttiende eeuw naar het vrije beroep. Afhankelijk van de broodheren werkten Haydn en Mozart aan hun muziek. Haydn werkte veel voor de vorst van Esterhazy, Mozart begon in diens van de bisschop van Salzburg, maar werkte later zelfstandig in Wenen.
Bijeenkomst 6 – 23 november 2026
Wellingtons Sieg
De carrière van Beethoven, wordt getekend door strubbelingen en successen. Hij heeft hiervoor zelf hard moeten werken, nadat hij vanuit Bonn in Wenen aangekomen was. Als ondernemer in muziek had hij tal van opdrachtgevers, maar was er ook snel bij als er voor gelegenheden gecomponeerd moest worden. Het was de tijd dat Napoleon ook Wenen belegerde en B eethoven etaleerde in zijn werk Wellingtons Sieg de veldslag tussen de Engelsen en de Fransen. Mar ook andere werken van hem vertonen (letterlijk) sporen van zijn tijd
Bijeenkomst 7 – 30 november 2026
Revolutionair
Revoluties zijn er te over geweest, zowel revoluties die deze naam droegen als pogingen daartoe. In de muziekgeschiedenis bestaan tal van werken die dit of beschrijven of het gevolg ervan zijn. Maar er zijn ook veranderingen in de bouw van muziekinstrumenten die het gevolg zijn van deze revoluties.
Bijeenkomst 8 – 7 december 2026
Schütz en Bach, op naar kerstmis
We naderen de kersttijd die gedurende de gehele geschiedenis aanleiding is geweest voor componisten om hun kunnen te tonen. Op de laatste cursusdag van deze leergang bekijken en beluisteren we wat de ontwikkeling is van Schütz’ Weihnachts Historien naar Bachs Weihnachtsoratorium.
|
Beschikbaar
|
||
|
||
|
||
|
||
|
||
|
||
|
