Hoogtepunten in de stede(n)bouw

Stedenbouw is een vak apart: het raakt aan planologie én (land­schaps)­architectuur en grijpt diep in op het dagelijks leven. Veel mensen wonen in steden die voortdurend veranderen, zonder precies te weten welke ideeën en ontwerpen daaraan ten grondslag liggen. Deze cursus biedt inzicht in die achterliggende ontwikkeling.

We beginnen bij de Industriële Revolutie in de negentiende eeuw, die in heel Europa gepaard ging met ingrijpende en vaak schrijnende woonomstandigheden. In dezelfde periode ontwikkelden steden als Parijs en Londen zich elk op hun eigen manier, de een meer plan­matig dan de ander. Deze ontwikkelingen vormden de basis voor nieuwe stedenbouwkundige inzichten in de twintigste eeuw, waarin Berlage uitbreidingsplannen ontwierp met een sterke esthetische samenhang.

Ideeën en ontwerpprincipes

Tegelijkertijd kent stedenbouw een functionele kant, zoals zichtbaar in de negentiende-eeuwse uitbreiding van Barcelona. Hieruit ontstond later het principe van functiescheiding, dat door Le Corbusier krachtig werd uitgedragen. Door bevolkingsgroei kwam de nadruk steeds meer op de stad als woonomgeving te liggen. Met het verdwijnen van de industriestad en de opkomst van de creatieve industrie verschoof de aandacht vervolgens naar de stad als plek voor recreatie en toerisme. Aan de hand van voorbeelden uit de geschiedenis worden deze ontwikkelingen toegelicht.