Middeleeuwse teksten ontcijferd

Tot halverwege de vijftiende eeuw werden religieuze werken, historische kronieken en literaire teksten met de hand geschreven door beroepsschrijvers of kopiisten. In deze cursus staat het ontcijferen van middeleeuwse handschriften centraal: teksten worden gelezen én omgezet in hedendaagse letters.

Aanvankelijk schreef men op perkament; vanaf de dertiende eeuw kwam ook papier in gebruik. De inhoud van een handschrift was afhankelijk van de wensen van de opdrachtgever, die bepaalde in welke taal – Latijn of volkstaal – en welk type tekst werd gekopieerd. De variatie was groot: er waren religieuze werken zoals Bijbels, gebeden, preken en mystieke teksten, maar ook historische kronieken, wetenschappelijke verhandelingen en literaire teksten zoals ridderromans en fabels. Kopiisten beheersten enkele duidelijke lettertypes zodat de (kleine) groep die de leeskunst machtig was, de teksten kon lezen.

Een onleesbaar geheel

Wie vandaag een middeleeuws handschrift openslaat, ziet vaak een ogenschijnlijk onleesbaar geheel van tekens. Toch is het met geduld mogelijk om letters te herkennen en woorden te ontcijferen. In deze cursus oefenen we met het lezen van Middelnederlandse hand­schriften. Hoe zien de letters eruit? Waarom worden sommige letters verbonden? En welke afkortingen komen voor? Wekelijks werken we met (digitale) afbeeldingen van Middelnederlandse handschriften, waarbij de teksten worden omgezet in hedendaagse letters.