Ontmoetingen met Indonesië

Wat biedt deze reis? De veelzijdigheid komt tot leven en wordt aanschouwelijk door contrasterende gebieden te bezoeken. In 19 dagen voert de reis langs Java, Sulawesi, en Bali. In het reisprogramma komen bovengenoemde facetten ruim aan bod.

Java

De reis begint op Java, het dichtstbevolkte en economisch belangrijkste eiland van Indonesië, het kloppend hart van de Republiek. Java is een eiland van grote contrasten: miljoenensteden en rijstvelden, moderne bouw temidden van – koloniaal – erfgoed, vulkanische berglandschappen en kustgebieden, eeuwenoude ambachten en een moderne economie.

Tegelijk is de geschiedenis nog overal zicht- en voelbaar. We beginnen in Jakarta, het vroegere Batavia. Na een tweedaags programma, gewijd aan historisch erfgoed, cultuur en actuele stadsontwikkeling, gaan we via Bogor (het vroegere Buitenzorg) naar Bandung, de tweede grootste stad op het eiland. Naast erfenissen van de geschiedenis in de stad zien we de historische hoogland estates in de direkte omgeving. De roman van Hella Haasse ‘De Heren van de Thee” komt hier tot leven. We verlaten dan West-Java en reizen door naar Midden-Java, met als eerste stop Semarang. We wandelen hier door het nog grotendeels intacte Nederlands-koloniale centrum met kenmerkende architectuur.

Yogyakarta, aan de voet van de Merapi-vulkaan is één van de hoogtepunten van de reis. Het is de enige koningsstad in het land, met nog steeds een traditionele monarchie; het wordt gezien als de culturele hoofdstad van Java. Op het programma staan de tempelcomplexen uit de hindoeïstische en boeddhistische beschavingen die eeuwen geleden op Java tot bloei kwamen: Borobudur en Prambanan, die laten zien hoe religie, politiek, kunst en architectuur met elkaar verbonden waren. Het kraton geeft inzicht in traditionele Javaanse bouwkunst en koninklijke complexen. We dompelen enkele dagen onder in wat de stad te bieden heeft aan kunst en cultuur, ambacht (batik en zilver), en de Javaanse keuken. We wonen een Ramayana voorstelling bij.

Een comfortabele treinreis voert van Yogyakarta naar het eindpunt op Java: Soerabaya in het oostelijk deel van het eiland. We ontdekken hier het imposante koloniale erfgoed en hoe deze een plaats blijft houden temidden van moderne stadsontwikkeling. De stad is tevens het vertrekpunt voor het volgende gebied in de reis.

Sulawesi

Op Sulawesi ervaren we een heel ander Indonesië: landschappelijk, cultureel (bevolking), economisch en bestaanswijzen van lokale samenlevingen.

We verkennen historisch Makassar (tegenwoordig Ujung Pandang) met o.m. Fort Rotterdam, de intacte vroegere handelspost van de VOC. Van hieruit reizen we noordwaarts richting Rantepao. Het karstlandschap van Rammang-Rammang, en onder druk van exploitatie staande bossen, mangroven en wateren vormen het decor tijdens deze dagreis. Rantepao is het centrum van Torajaland. Het is het volgende hoogtepunt in de reis. De Toraja is een bevolkingsgroep in het zuiden van Sulawesi met een rijke en zeer bijzondere cultuur. Traditionele huizen, begrafenisrituelen en de relatie tussen voorouders, gemeenschap en landschap laten een wereldbeeld zien dat sterk verschilt van het Javaanse en het onze. Tegelijkertijd veranderen de tradities onvermijdelijk in een samenleving die steeds sterker verbonden raakt met andere gebieden, binnen en buiten Sulawesi en Indonesië. Tijdens een tweedaags verblijf ontdekken we het leven van de Toraja.

Een korte vlucht brengt ons terug naar Makassar, van waaruit we doorvliegen naar het laatste gebied in de reis: Bali.

Bali

Het eiland is de enige plaats in het land waar het hindoeïsme en de daarbij behorende cultuur, in de vormen van tempels, ceremonies, dans, beeldende kunst en karakteristieke architectuur, dominant is gebleven. De opkomst van het toerisme heeft ingrijpende veranderingen teweeg gebracht, maar heeft niet de eigen, op religie gebaseerde, cultuur aangetast. Deze is op veel plaatsen springlevend, zicht- en voelbaar. Daarbij gevoegd de karakteristieke natuur- en cultuurlandschappen, blijft Bali een bijzondere reisbestemming, zelfs het slot-hoogtepunt van de reis. We strijken neer in Ubud, onze basis voor een driedaagse verkenning van het eiland. We richten ons in het programma vooral op traditionele cultuur en landschap. We laten dus de stranden van Kuta en Sanur met de hostels, eetgelegenheden en uitgaansleven dat vooral jonge reizigers trekt, links liggen. Overigens zonder bedreigingen voor duurzame ontwikkeling uit het oog te verliezen.

Ubud zelf heeft al veel te bieden. Elders op het eiland bezoeken we de belangrijke tempelcomplexen en de geterrasseerde rijstvelden. Sidemen is één van de karakteristieke dorpsgemeenschappen. Het is gelegen tegen het decor van de majestueuze Gunung Agung vulkaan. Op één van de avonden zien we een traditionele dansvoorstelling. De laatste dag van de reis is er tijd om op eigen gelegenheid andere plaatsen te bezoeken of inkopen te doen; we stappen dan s’avonds in het vliegtuig voor de terugreis naar Schiphol.