Miljoenen Europeanen geloofden in de vorige eeuw heilig in het fascisme. Velen waren bereid om daarvoor grote persoonlijke offers te brengen en de meest afschuwelijk misdaden te begaan. Waarom was dat geloof zo sterk? Wat waren de ideologie en idealen van het fascisme? En hoe zien we dat terug in de geschiedenis van de NSB?
Ontstaan fascisme
Het fascisme was geen onverklaarbaar bedrijfsongeval in de Europese geschiedenis en cultuur, maar juist daarin geestelijk diep geworteld. Als nieuwe politieke beweging bouwde het deels voort op oudere denkbeelden en opvattingen. Bestaande ideeën van vooraanstaande denkers, onder wie Friedrich Nietzsche, werden geregeld in gevulgariseerde en geradicaliseerde vorm overgenomen. En dit waren niet de enige invloeden. Sociaal-darwinistische denkbeelden over het bestaan als permanente strijd en pseudowetenschappelijke rassentheorieën waren wijdverbreid sinds het einde van de negentiende eeuw. Zij dienden voor Europese staten als rechtvaardiging voor oorlog, racisme en imperialisme.
Eigen onderzoek naar NSB
Robin te Slaa belicht tijdens een diepgaand college de oorsprong en de ideologie van het fascisme, en de geschiedenis van de NSB. Op grond van zijn eigen jarenlange onderzoek toont hij aan dat de beweging van Anton Mussert aanzienlijk radicaler was dan lang werd gedacht.
