Filosoferen over vrijheid

De bekende twintigste-eeuwse zangeres Janis Joplin verwoordde het in 1970 treffend: “Freedom is just another word for nothin’ left to lose.” Vrijheid is een van de meest genoemde en ervaren waarden, in uiteenlopende tijden en culturen. Juist daardoor behoort het ook tot de meest doordachte begrippen in de geschiedenis van de filosofie.

Hoe heeft het filosofisch denken over vrijheid zich in de loop der eeuwen ontwikkeld? Daarbij komen denkers aan bod als Socrates, Plato en Aristoteles, de Stoïcijnen, kerkvaders als Augustinus en Thomas van Aquino, en verlichte filosofen zoals Baruch Spinoza, Immanuel Kant en John Stuart Mill. Ook moderne denkers als Isaiah Berlin en Hannah Arendt worden besproken. Er is aandacht voor de vraag hoe het filosofische denken over vrije wil zich verhoudt tot recente inzichten uit de psychologie en evolutiebiologie. Bestaat de vrije wil wel of niet, en wat betekent dat voor ons begrip van menselijk handelen?

Verantwoordelijkheid en schuld

In deze cursus onderzoeken we wat verschillende antwoorden betekenen voor verantwoordelijkheid en schuld, en voor de rol van toeval of geluk. Aan de hand van actuele voorbeelden en fragmenten uit documentaires en films wordt deze thematiek verder verkend.